Did It Happen Finallly, at Last, in the End or Eventually? - ඉවරයක්‌ වෙලාද?

අපි සමහර දේවල නිමක් දකින්න බලාගෙන ඉන්නවා; ඒ සාමාන්‍යයෙන් අපි අකමැති දේ. තවත් වෙලාවල කරදර තිබුනත් අවසානයේ හොඳක් වෙයි කියලා අපි හිතනවා. දිගින් දිගට ඉදිරියට යන ජීවිතයක් මිසක්, ස්ථිර අවසනක් අපට හමු නොවුණත්, මේ ආකාරයෙන් අවසානයන් බලාපොරොත්තු වීම මනුෂ්‍ය ස්වභාවය; හරියට ඉස්කෝලේ යන ළමයි මේ දවස්වල වාර අවසානය බලන් ඉන්නවා වගේ.

ඉතින් මේ අවසානයේ සිදු වෙන දේ  ගැන කතා කරන්න ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ක්‍රම කීපයක් තියනවා. හැබැයි ඒ ඔක්කොම එකම අර්ථයෙන් නෙමෙයි. මේ ගැන ටිකක් විමසලා බලමු.

(1) finally

• අනුපිළිවෙලින් කෙරෙන දේවල අවසාන අංගය සඳහා මෙය ගැනෙනවා.

First (Firstly) you boil water; second (secondly) you pour it over the tea leaves;...  finally you drink your tea.
මුලින්ම වතුර උණු කරනවා; දෙවෙනියට තේ කොළ එකට ඒ වතුර දානවා;... ;අන්තිමට තේ බොනවා.
("firstly", "secondly" ආදී වශයෙන් යෙදෙන්නේ වැඩි වශයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යවහාරයේයි.)

They flew to Trichy,  went on to Chennai by bus, and finally decided to visit Bangalore too.
ඒ අය ට්‍රිචිවලට ගුවනින් ගිහින්, එතනින් බස් එකේ චෙන්නායි ගිහින්, අන්තිමට බැංගලෝර් බලන්න යන්නත් තීරණය කළා.

• "යම් දීර්ග ක්‍රියාවක/ක්‍රියාවලියක අවසානයේ", "වෙනස්වීම් හෝ අවිනිශ්චිතතා අවසානයේ" වැනි අර්ථවලින් මෙය යොදා ගන්නවා.

We finally found it under a bed.
අන්තිමේදී අපට ඒක ඇඳක් යට තිබිලා හම්බ වුණා.

The flight finally left two hours late.
ගුවන් යානය අන්තිමේදී පිටත් වුණේ පැය දෙකක් පරක්කු වෙලා.

They hated each other at first, but finally they got married.
මුලදී ඒ දෙන්නා හරි තරහෙන් හිටියේ; ඒත් අන්තිමේදී බැන්දා.

We'll finally have to pay the fine.
(මොනවා කළත්) අන්තිමේදී අපට දඩය ගෙවන්න වෙනවා.

• "කාලයක් බලා සිට", "සෑහෙන උත්සාහයකින් පසුව", "කීප වතාවක් උත්සාහ කර" වැනි අදහස් මෙහි ඇති අවස්ථාවල ඒ සිදු වූ දේ ගැන සහනය මුසු හැඟීමක්ද එතුළ ගැබ් වෙනවා.

The exam is finally over.
විභාගේ  ඉවරයි යන්තම්.

He has finally passed that exam.
එයා යන්තම් මේ සැරේ ඒ විභාගේ පාස් වෙලා.

• "නිශ්චිත වශයෙන්ම" යන අර්ථයෙනුත් මෙය හමු වෙනවා.

The matter was never finally resolved.
ඒ කාරණය කවදාවත් හරියටම විසඳුනේ නැහැ.

(2) at last

"කාලයක් බලා සිට", "සෑහෙන උත්සාහයකින් පසුව", "කීප වතාවක් උත්සාහ කර" වැනි අදහස් ඇතිව මෙය යෙදෙන්නේ සිදු වූ දේ ගැන විශාල සහනයක් දැක්වීමටයි.

At last the exam is over.
ඇති යාන්තම් විභාගේ ඉවරයි.

At last he has passed that exam.
ඇති යාන්තම් එයා මේ සැරේ ඒ විභාගේ පාස් වෙලා.

When we found it under a bed at last, we had almost given up hope.
හප්පේ, අන්තිමේදී අපට ඒක ඇඳක් යට තිබිලා හම්බ වෙනකොට අපි බලාපොරොත්තු අත් ඇරලා වගේ හිටියේ.

At last! He returned the money this morning.
ඇති යාන්තම්! එය අද උදේ සල්ලි අපහු දුන්නා.

(3) last

• "අනිත් සියල්ලට පසුව" යන අර්ථයෙන් මෙය ගැනෙනවා.

 He spoke last at the meeting.
එයා රැස්වීමේදී කතා කළේ අනිත් ඔක්කොටම පස්සේ.

I came last in the race.
මම  රේස් එකෙන් අන්තිමයා වුණා.

• "මේ වෙන තෙක් අන්තිම වතාවට" අදහසින් යෙදෙනවා. 

When did you meet her last?
ඔයාට  අයව අන්තිම වතාවට හම්බවුණේ කවදද?

I last saw her two years ago.
අන්තිම වතාවට මම එයාව දැක්කේ අවුරුදු දෙකකට කලින්.

(4) lastly

අනුපිළිවෙලින් කෙරෙන දේවල අවසාන අංගය සඳහා මෙය ගැනෙනවා.

First (Firstly,) you boil water; second (secondly,) you pour it over the tea leaves;...  lastly you drink your tea.
මුලින්ම වතුර උණු කරනවා; දෙවෙනියට තේ කොළ එකට ඒ වතුර දානවා;... ;අන්තිමට තේ බොනවා.

They flew to Trichy,  went on to Chennai by bus, and lastly decided to visit Bangalore too.
ඒ අය ට්‍රිචිවලට ගුවනින් ගිහින්, එතනින් බස් එකේ චෙන්නායි ගිහින්, අන්තිමට බැංගලෝර් බලන්න යන්නත් තීරණය කළා.

(5) in the end

• "යම් දීර්ග ක්‍රියාවක/ක්‍රියාවලියක අවසානයේ", "වෙනස්වීම් හෝ අවිනිශ්චිතතා අවසානයේ" වැනි අර්ථවලින් මෙය යොදා ගන්නවා.

We found it under a bed in the end.
අන්තිමේදී අපට ඒක ඇඳක් යට තිබිලා හම්බ වුණා.

In the end, the flight left two hours late.
ගුවන් යානය අන්තිමේදී පිටත් වුණේ පැය දෙකක් පරක්කු වෙලා.

They hated each other at first, but they got married in the end.
මුලදී ඒ දෙන්නා හරි තරහෙන් හිටියේ; ඒත් අන්තිමේදී බැන්දා.

We'll have to pay the fine in the end.
(මොනවා කළත්) අන්තිමේදී අපට දඩය ගෙවන්න වෙනවා.

• "සියලු දේ සලකා බැලූ විට" යන අර්ථයෙන් මෙය ගැනෙනවා.

In the end, what she said was right.
හැම දෙයක්ම බැලුවම එයා කියපු දේ තමයි හරි.

It's a matter of principle in the end.
(මොනවා කිව්වත්) අන්තිමට ඒක ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධ දෙයක්.

(6) at the end

මෙහි ඇත්තේ හුදෙක් යමක අවසානයේ යන අර්ථයයි; එහි වෙනත් අදහස් ගැබ් වී නැහැ.

The meeting lasted two hours but we had no solution at the end.
රැස්වීමට  පැය දෙකක් ගත වුණා, ඒත් ඒක අවසානයේ අපට විසඳුමක් තිබුනේ නැහැ.

I wasn't so worried about the exam at the end.
විභාගේ  ඉවර වෙනකොට මට ඒ ගැන එච්චර කණස්සල්ලක් තිබුනේ නැහැ.

(7) eventually

"යම් දීර්ග ක්‍රියාවක/ක්‍රියාවලියක අවසානයේ", "වෙනස්වීම් හෝ අවිනිශ්චිතතා අවසානයේ" වැනි අර්ථවලින් මෙය යොදා ගන්නවා.

 We eventually found it under a bed.
අන්තිමේදී අපට ඒක ඇඳක් යට තිබිලා හම්බ වුණා.

The flight eventually left two hours late.
ගුවන් යානය අන්තිමේදී පිටත් වුණේ පැය දෙකක් පරක්කු වෙලා.

They hated each other at first, but eventually they got married.
මුලදී ඒ දෙන්නා හරි තරහෙන් හිටියේ; ඒත් අන්තිමේදී බැන්දා.

We'll eventually have to pay the fine.
(මොනවා කළත්) අන්තිමේදී අපට දඩය ගෙවන්න වෙනවා.

(8) ultimately 

• "යම් දීර්ග ක්‍රියාවක/ක්‍රියාවලියක අවසානයේ", "වෙනස්වීම් හෝ අවිනිශ්චිතතා අවසානයේ" වැනි අර්ථවලින් මෙය යොදා ගන්නවා.

We ultimately found it under a bed.
අන්තිමේදී අපට ඒක ඇඳක් යට තිබිලා හම්බ වුණා.

The flight ultimately left two hours late.
ගුවන් යානය අන්තිමේදී පිටත් වුණේ පැය දෙකක් පරක්කු වෙලා.

They hated each other at first, but ultimately they got married.
මුලදී ඒ දෙන්නා හරි තරහෙන් හිටියේ; ඒත් අන්තිමේදී බැන්දා.

We'll ultimately have to pay the fine.
(මොනවා කළත්) අන්තිමේදී අපට දඩය ගෙවන්න වෙනවා.

• "සියලු දේ සලකා බැලූ විට" යන අර්ථයෙන් මෙය ගැනෙනවා.

Ultimately, what she said was right.
හැම දෙයක්ම බැලුවම එයා කියපු දේ තමයි හරි.

It's ultimately a matter of principle.
(මොනවා කිව්වත්) අන්තිමට ඒක ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධ දෙයක්.

මේ වගේ ආසන්න අර්ථ ඇතත් තරමක් වෙනස් ආකාරවලට භාවිතා වෙන යෙදුම් ගැන කලින් පළ වුණ ලිපි දෙකක් තමයි "Is This a Normal, Ordinary, General or Average Case? - සාමාන්‍යයෙන් අසාමාන්‍ය කඩ්ඩ" සහ "Of Course, Certainly, Surely, In Fact, Actually, Really, Indeed - ඇත්තෙන්ම එහෙමද?".

(Image credit: ednl)

To Elicit Details of Illicit Deals? - පොලීසියෙන් ඇවිත්!

Is the policeman trying to elicit information from him about some illicit activity? 

මොකක්ද මේ කියන්නේ? එක කිට්ටුවෙන් යන වචන දෙකක් ("elicit" හා "illicit") නම් පෙනෙනවා ඇති.

එකිනෙකට ආසන්න ස්වරූපයක් තිබුනත් වෙනස් අර්ථ ගන්නා වචන කීපයක භාවිතය අපි "It’s Hardly Easy to See Its Difference - ඉංග්‍රීසි ටැපලිලි", "A Simple Idea or Simplistic Idea? - සරල වැඩිද?" වැනි ලිපිවලත් බැලුවා.

(1) illicit/elicit

මේ  දෙකම උච්චාරණය වෙන්නේ එකම ආකාරයට (/ɪˈlɪsɪt/). නමුත් ලියන ආකාරය වගේම තේරුමත් වෙනස්.

We weren't able to elicit a response from him.

කොච්චර කළත් අපට එයාගෙන් ප්‍රතිචාරයක් ලබා ගන්න බැරි වුණා. ("තොරතුරු, උත්තරයක්‌, ප්‍රතිචාරයක් වැනි දෙයක් අමාරුවෙන් හෝ යාප්පුවෙන් ලබා ගන්නවා" අර්ථයයි "elicit" හි තියෙන්නේ.)

The police have started a crackdown on illicit drugs.

පොලීසිය නීතිවිරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය අල්ලන්න මෙහෙයුමක් පටන් අරන්.

Is the policeman trying to elicit information from him about some illicit activity?
පොලීසිය නිලධාරියා උත්සාහ කරමින් ඉන්නේ නීතිවිරෝධී කටයුතුත්තක් ගැන එයාගෙන් තොරතුරු හොයා ගන්නද?

(2) illusive/elusive

මේ  දෙකත් උච්චාරණය වෙන්නේ එකම ආකාරයට (/ɪˈluːsɪv/). මෙතනදීත් ලියන ආකාරය වගේම තේරුමත් වෙනස්.

As children, we used to have an illusive idea of buying a castle.

පොඩිළමයි කාලේ අපේ හිතේ අදහසක් තිබුනා මාලිගාවක් ගන්න. ("අතාත්වික", "සිතින් මවා ගත්" අර්ථවලින් illusive මෙන්ම illusory පදයත් එකාකාරව යෙදෙනවා.)

The Government is pursuing the elusive goal of eradicating dengue.

රජය ඩෙංගු මුළුමනින් ඉවත් කිරීමේ අමාරු ඉලක්කය ලුහුබඳිමින් ඉන්නවා. ("ලබා ගැනීමට හෝ අවබෝධ කර ගැනීමට අපහසු" යන අර්ථයයි "elusive" හි තිබෙන්නේ.)

(3) contemptuous/contemptible

My boss seemed to be contemptuous of everything I did.

මගේ ලොක්කා මම කළ හැම දෙයක්ම පහත් කරලා සලකනවා වගේ පෙනුනා. ("පිළිකුලෙන් යම් කෙනෙක්/දෙයක් දෙස බලන" අර්ථය "contemptuous" පදය දක්වනවා.)

We were disgusted with his contemptible behaviour[BrE]/behavior[AmE].

අපට එයාගේ පහත් හැසිරීම ගැන ඇති වුණේ පිළිකුළක්. ("පිළිකුල උපදවන" අර්ථය "contemptible" පදයේ තිබෙනවා.)

(4) continuous/continual

We had two hours of continuous rain.

අපට පැය දෙකක් නොනවත්වා වැස්සා.

There were continual showers the whole day.

දවස පුරාම නැවත නැවතත් වැස්සා.

මෙම  "continuous" පදය "නොනවත්වා කෙරෙන" යන අදහසිනුත්, "continual" පදය "නැවත නැවත කෙරෙන" යන අදහසිනුත් බොහෝ විට භාවිතා වුණත්, මේවා ඒකාකාරයෙන් පාවිච්චි කරන අයත් ඉන්නවා - විශේෂයෙන් "continual" පදය අර්ථ දෙකෙන්ම යොදන අය.

(5) sensible/sensitive

She's a sensible person; she won't do anything stupid.

එයා මොළේ පාවිච්චි කරලා වැඩ කරන කෙනෙක්; මෝඩ වැඩක් කරන එකක් නැහැ. (sensible - "හොඳ නරක සොයා බලා, හේතු සහගතව කටයුතු කරන")

She's a sensitive person; don't tell her the sad news directly.

එයා සංවේදී කෙනෙක්; එයාට මේ දුක්බර ආරංචිය කෙලින්ම කියන්න එපා. (sensitive - "සංවේදී")

(6) comprehensive/comprehensible

We need a comprehensive plan to tackle this problem.

ගැටලුව නිරාකරණය කරන්න සම්පුර්ණ සැලැස්මක් අපට අවශ්‍යයි. (comprehensive - "සම්පුර්ණ")

The article should be easily comprehensible even to a ten-year-old.

ලිපිය අවුරුදු දහයක ළමයෙකුට වුණත් පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි විය යුතුයි. (comprehensible - "තේරුම් ගත හැකි")

***මේ එක කිට්ටුවෙන් යන වචන වගේම, යෙදෙන ආකාරය අනුව එකම වචනය විවධ අර්ථ ගන්නා අවස්ථා කීපයකුත් බලමු.

(7) involved

I'm not involved in this.

මම මේකට සම්බන්ධයක් නැහැ.

Don't get involved with those people.

ඒ අයත් එක්ක සම්බන්ධකම් තියා ගන්න එපා.

He shouldn't get emotionally involved with this matter.

එයා මේ කරණය සම්බන්ධව හැඟීම්බර වෙන්න හොඳ නැහැ.

She's a very involved mother.

එයා එයාගේ ළමයි ගැන ගොඩක් උනන්දු (ළමයින්ට ගොඩක් සම්බන්ධ) කෙනෙත්.

The novel has an involved storyline.

නවකතාවේ තියෙන්නේ සංකීර්ණ කතා ධාරාවක්.

(8) concerned

The director is deeply concerned about the situation.

අධ්‍යක්ෂතුමා මේ තත්වය ගැන බොහොම කනස්සල්ලෙන් ඉන්නේ.

The whole family is concerned for your safety.

මුළු පවුලම ඔයාගේ ආරක්ෂාව ගැන කනස්සල්ලෙන් ඉන්නේ.

He wasn't concerned with what we said.

එයාට අපි කියපු දේ ගැන සැලකිල්ලක් තිබුනේ නැහැ.

I'll talk to the people concerned.

මම අදාළ අය එක්ක කතා කරන්නම්.

(9) affected

Relief measures are being taken for the families affected by the floods.

ගම්වතුරෙන් විපතට පත් වුණ අයට සහන සලසන්න පියවර ගනිමින් පවතිනවා.

He said that with an affected smile.

එයා ඒක කිව්වේ මවා ගත්ත (ව්‍යාජ) හිනාවකින්.

(10) resolve

We have resolved to pass this exam.

මේ විභාගෙ සමත් වෙන්න අපි අධිෂ්ඨාන කරගෙන ඉන්නේ.

We managed to resolve the issue amicably.*

ප්‍රශ්නය සාමකාමීව විසඳා ගන්න අපට පුළුවන් වුණා.

*මේ amicable වචනය amiable සමග පටලවා නොගත යුතුයි.

My friend's parents seemed quite amiable.

මගේ යාළුවගේ දෙමව්පියෝ බොහොම මිත්‍රශීලී අය වගේ පෙනුනා. (amiable - "මිත්‍රශීලී", "ප්‍රසන්න")

We reached an amicable settlement.

අපි සාමකාමී සමතයකට ආවා. (amicable - "සන්ඩු සරුවල්, බැන ගැනීම් ආදියෙන් තොරව කෙරෙන")

ඉතින්  මේ වගේ තැන් ඔක්කොම මෙහෙමම නම් ඉගෙන ගන්න අමාරුයි. කලිනුත් කියා ඇති මෙන්, භාවිතය සමග සමීප වීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා මේවා හොඳින් ධාරණය කර ගන්න. මීට කලින් පළවූ  Learn English Free Online - පොඩ්ඩක් මහන්සි වෙන්න නම් වෙයි ලිපියේ තිබුනේ ඒ සඳහා යොදා ගත හැකි එක ක්‍රමයක්.

(Image credit: Australian Civil-Military Centre)